THƯ VIỆN QUỐC GIA VIỆT NAM

Từ ngày 19-23/10/2026, theo lời mời của Thư viện Quốc gia (TVQG) Trung Quốc, đoàn công tác TVQG Việt Nam do ông Nguyễn Xuân Dũng, Giám đốc, làm Trưởng đoàn đã có chuyến thăm và làm việc tại Bắc Kinh, Trung Quốc. Tham gia đoàn có ông Doãn Anh Đức -Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học và Hướng dẫn nghiệp vụ và ông Lê Đức Thắng - Trưởng phòng Tin học. Chương trình làm việc tập trung trao đổi kinh nghiệm về bảo quản tài liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động thư viện, đồng thời thúc đẩy hợp tác chuyên môn giữa hai Thư viện.

Chuyến công tác được triển khai trên cơ sở Thỏa thuận hợp tác giữa TVQG Việt Nam và TVQG Trung Quốc ký kết vào tháng 4/2025. Thỏa thuận xác định các lĩnh vực hợp tác trọng tâm gồm trao đổi xuất bản phẩm, trao đổi đoàn cán bộ thư viện, phối hợp tổ chức hội thảo chuyên đề, các chương trình tập huấn và triển lãm.

Toàn cảnh buổi làm việc của đoàn công tác TVQG Việt Nam với lãnh đạo TVQG Trung Quốc.

Trong khuôn khổ chương trình, đoàn TVQG Việt Nam đã có buổi làm việc với lãnh đạo TVQG Trung Quốc. Tiếp và làm việc với đoàn có bà Trần Anh, Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc phụ trách TVQG Trung Quốc cùng đại diện các đơn vị chuyên môn. Tại buổi làm việc, hai bên giới thiệu khái quát về hoạt động của mỗi thư viện, trao đổi những vấn đề cùng quan tâm và thảo luận về triển vọng hợp tác trong thời gian tới, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác bảo quản, tổ chức, quản lý và khai thác tài nguyên thông tin. Ba tham luận chuyên đề của các chuyên gia của 02 Thư viện đề cập đến công tác bảo quản tài liệu, công nghệ bảo quản và bảo tồn, cùng sự phát triển và khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động thư viện.

Một trong những nội dung được quan tâm tại phiên trao đổi chuyên môn là các giải pháp bảo quản tài liệu truyền thống, đặc biệt là tài liệu giấy và tài liệu quý hiếm. Hai bên tập trung trao đổi về công nghệ khử axit, kiểm soát điều kiện môi trường kho, xử lý nấm mốc, diệt côn trùng bằng phương pháp đông lạnh và ứng dụng vi phim trong lưu trữ lâu dài. Đại diện TVQG Trung Quốc cũng chia sẻ quy trình khảo sát, đánh giá tình trạng hư hại và lựa chọn phương pháp xử lý phù hợp với từng loại tài liệu. Bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, hai bên thảo luận về mô hình tổ chức hoạt động tu bổ, phục chế, xây dựng phòng thí nghiệm đặc thù và đào tạo nhân lực. Đặc biệt, kinh nghiệm kết hợp nghiên cứu khoa học với thực tiễn bảo quản, tu bổ và phục chế tài liệu cổ của TVQG Trung Quốc đã mang đến những gợi mở thiết thực cho TVQG Việt Nam trong việc nâng cao năng lực chuyên môn và kéo dài tuổi thọ các bộ sưu tập có giá trị.

Đại biểu hai Thư viện Quốc gia chụp hình lưu niệm sau buổi làm việc

Đối với lĩnh vực công nghệ, các đại biểu tập trung trao đổi về quản lý, lưu trữ và bảo quản tài nguyên số, những yêu cầu đặt ra trong quá trình phát triển các bộ sưu tập số quy mô lớn và khả năng ứng dụng AI để hỗ trợ hoạt động chuyên môn. Đại diện TVQG Trung Quốc chia sẻ một số hướng ứng dụng công nghệ trong nhận dạng, hỗ trợ dịch cổ văn và kiểm tra chất lượng dữ liệu. Hai bên đồng thời thảo luận về khả năng sử dụng AI trong tổ chức, xử lý, phân loại tài liệu và những thách thức khi kết hợp công nghệ mới với các chuẩn nghiệp vụ thư viện. Qua đó, chương trình trao đổi góp phần làm rõ hơn tiềm năng, giới hạn và yêu cầu thực tiễn khi đưa AI vào hoạt động thư viện, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, xử lý tài nguyên thông tin và chất lượng phục vụ người sử dụng.

Đoàn công tác TVQG Việt Nam trong chuyến thăm và làm việc tại Thư viện Đại học Thanh Hoa

Trong chương trình công tác, đoàn TVQG Việt Nam cũng có hoạt động tọa đàm, giao lưu và trao đổi nghiệp vụ với Thư viện Đại học Thanh Hoa, qua đó mở rộng kết nối chuyên môn và tiếp cận thêm kinh nghiệm hoạt động thư viện trong môi trường nghiên cứu, giáo dục đại học.

Giám đốc TVQG Việt Nam và Giám đốc Thư viện Đại học Thanh Hoa trao và nhận quà lưu niệm

Trên cơ sở kết quả hợp tác đã đạt được, TVQG Việt Nam và TVQG Trung Quốc tiếp tục trao đổi về định hướng triển khai các hoạt động hợp tác trong năm 2027, chú trọng phát huy hiệu quả của Thỏa thuận hợp tác đã ký kết, tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi chuyên gia và thúc đẩy các hoạt động chuyên môn phù hợp với nhu cầu, thế mạnh của mỗi bên.

Chuyến công tác là hoạt động hợp tác quốc tế thiết thực, góp phần củng cố và phát triển quan hệ giữa TVQG Việt Nam và TVQG Trung Quốc. Những kinh nghiệm và thông tin chuyên môn được chia sẻ là nguồn tham khảo hữu ích để TVQG Việt Nam tiếp tục nghiên cứu, đổi mới phương thức bảo quản tài liệu, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và từng bước hiện đại hóa hoạt động thư viện. Đồng thời, chuyến công tác tiếp tục khẳng định vai trò của hợp tác quốc tế trong việc kết nối tri thức, chia sẻ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành thư viện trong kỷ nguyên số.

_________

Tin: Anh Đức; Ảnh: Thư viện Quốc gia Trung Quốc