Ngày 16/1/2026, tại Thư viện Khoa học Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh đã diễn ra Hội nghị Tổng kết hoạt động mạng lưới thư viện công cộng TP. Hồ Chí Minh năm 2025 và phương hướng hoạt động năm 2026. Hội nghị tập trung đánh giá kết quả hoạt động thư viện trong bối cảnh có nhiều thay đổi về tổ chức và mô hình quản lý, qua đó nhận diện những tác động bước đầu của quá trình sắp xếp, sáp nhập đối với hoạt động thư viện ở cơ sở. Trên tinh thần trao đổi thẳng thắn, xây dựng, Hội nghị thống nhất định hướng hoạt động năm 2026 với các nhiệm vụ trọng tâm như từng bước ổn định mô hình tổ chức, thúc đẩy chuyển đổi số, tăng cường liên kết, phát triển phong trào đọc sách và kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách đối với thư viện công cộng cấp cơ sở.

Hội nghị có sự tham dự của đại diện các thư viện phường, xã trên địa bàn thành phố, dưới sự chủ trì của Thư viện Khoa học Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh. Trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính, Hội nghị đã trở thành diễn đàn để các đơn vị cơ sở chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời bày tỏ những khó khăn thực tiễn.

Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn điều chỉnh quan trọng của hệ thống thư viện công cộng TP. Hồ Chí Minh trong quá trình thích ứng với mô hình chính quyền hai cấp. Việc chuyển đổi từ mô hình thư viện cấp huyện sang cấp xã đã đặt ra yêu cầu mới về tổ chức, quản lý và phân bổ nguồn lực. Trong bối cảnh đó, hệ thống thư viện cần thêm thời gian để hoàn thiện sự phối hợp, bảo đảm tính thống nhất và hiệu quả trong hoạt động, nhất là khi điều kiện về nhân lực và cơ sở vật chất ở cấp cơ sở có những hạn chế so với trước đây.

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm tại Hội nghị là những thay đổi về cơ cấu tổ chức của các thư viện cơ sở trong năm 2025. Việc điều chỉnh mô hình quản lý theo các quy định mới đã tác động trực tiếp đến việc bố trí tổ chức và nhân sự thư viện tại phường, xã. Trong đó, việc chưa có vị trí việc làm chuyên trách cho lĩnh vực thư viện khiến một số đơn vị phải kiêm nhiệm, ảnh hưởng nhất định đến tính ổn định và chuyên môn hóa trong hoạt động thư viện. Bên cạnh đó, Hội nghị cũng ghi nhận nhiều ý kiến tập trung vào sự hạn chế của nguồn lực ngân sách, cơ sở vật chất xuống cấp và khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ số để phục vụ bạn đọc.

Tổng quan, năm 2025 mạng lưới thư viện công cộng TP. Hồ Chí Minh duy trì được các hoạt động cốt lõi như tổ chức sự kiện văn hóa đọc, hợp tác với trường học và cộng đồng… Tuy nhiên, hoạt động của hệ thống cũng bị ảnh hưởng bởi các thay đổi hành chính. Số lượng bạn đọc và lượt mượn sách có dấu hiệu giảm nhẹ so với năm trước, chủ yếu do gián đoạn từ quá trình chuyển đổi.

Trên cơ sở các ý kiến tại Hội nghị, phương hướng hoạt động năm 2026 được xác định với mục tiêu khắc phục những tồn tại của năm trước. Trọng tâm là tích hợp thư viện vào Trung tâm Cung ứng Dịch vụ công nhằm bảo đảm vai trò văn hóa cơ sở, đồng thời kiến nghị bổ sung vị trí việc làm cho cán bộ thư viện trong các nghị định liên quan. Bên cạnh đó, năm 2026 sẽ tập trung vào chuyển đổi số, xây dựng nền tảng thư viện điện tử, tăng cường liên kết chia sẻ tài nguyên, thúc đẩy hoạt động khuyến đọc cộng đồng, đào tạo nhân sự và kiến nghị sửa đổi, hoàn thiện quy định pháp luật về thư viện phù hợp với cấp xã mới.

Hội nghị khép lại trong không khí lạc quan, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải nâng cao vai trò và đầu tư cho hệ thống thư viện công cộng - “ngôi nhà tri thức” của cộng đồng.

Toàn cảnh Hội nghị

_____________

Bài, ảnh: Trần Hồng